Perbankan Islam: Solekan kapitalisme untuk sembunyi keharaman

Buletin HTM – Perbahasan mengenai perbankan Islam kembali menjadi tumpuan apabila semakin ramai umat Islam mempersoalkan sejauh mana industri kewangan yang berlabel “Islamik” benar-benar mematuhi hukum Allah atau sekadar berfungsi sebagai topeng baharu bagi sistem riba kapitalis.

Persoalan ini dibincangkan secara mendalam oleh Jurucakap Hizbut Tahrir Malaysia, Ustaz Abdul Hakim Othman, dalam siaran langsung Kupas Tuntas pada 21 November 2025, di mana beliau menyifatkan bahawa isu perbankan Islam bukanlah isu kecil kerana ia melibatkan halal dan haram, dan tanggungjawab negara dalam menyediakan kemudahan kewangan yang syarie untuk rakyat.

Dalam kupasan tersebut, Ustaz Hakim menjelaskan bahawa asas operasi bank sebenarnya sama sahaja baik itu bank konvensional mahupun perbankan Islam, kerana fungsi dan matlamat bank ialah “berniaga duit” untuk mendapat keuntungan semaksimum mungkin, dan ini tidak pernah berubah sejak dulu.

Bank konvensional menjalankan perniagaan ribawi dengan memberi pinjaman, dan apabila institusi kewangan yang sama “beralih” kepada model Islamik, mereka tidak membuang akar sistem kapitalis itu, tetapi hanya menukar konsepnya kepada jual-beli supaya kelihatan mematuhi syariah.

Beliau menjelaskan dengan panjang lebar mengenai akad murabahah yang dijalankan oleh bank yang bagi beliau hanyalah helah yang dilakukan bank untuk menghalalkan yang haram, kerana bank sebenarnya tidak pernah memiliki harta secara sah untuk diperjual-belikan.

Perbankan Islam hanya melakukan “akad pura-pura” atas kertas bagi menunjukkan berlakunya pindah-milik harta yang hakikatnya tidak pernah berlaku. Tambahan lagi, “paksaan” yang dilakukan oleh bank ke atas pelanggan dalam akad murabahah sangat jelas menghasilkan dua akad dalam satu akad, yang dilarang oleh Islam.

Apa yang lebih jelas haram ialah apabila bank mengenakan bayaran tambahan ke atas pelanggan apabila berlaku kelewatan dalam pembayaran balik, yang mana menurut Abdul Hakim, ini merupakan riba nasi’ah sebagaimana yang diamalkan di zaman Jahiliah dan diharamkan setelah kedatangan Islam.

Kupasan tersebut turut menyingkap hakikat bahawa perbankan Islam hari ini bukanlah alternatif kepada sistem ribawi, tetapi kesinambungan sistem kapitalis yang disolek dengan istilah Islamik. Ia tidak mengubah sistem, sebaliknya cuba “mengIslamkan” pinjaman ribawi dengan cara menukar nama tanpa menukar substansi.

Jurucakap HTM itu seterusnya menegaskan bahawa masalah perbankan Islam pada hari ini bukanlah masalah yang berdiri sendiri, kerana ia merupakan sebahagian daripada ekosistem Kapitalis yang mendominasi negara dan dunia.

Selagi syariah tidak diterapkan sepenuhnya oleh sebuah negara yang memerintah dengan hukum Allah, maka selagi itulah umat Islam akan terus menjadi mangsa sistem ekonomi yang menindas, dan lebih buruk, penindasan itu berlaku atas nama Islam.

Beliau menutup kupasannya dengan menegaskan bahawa penyelesaian sebenar bukanlah menampal istilah Islam ke atas sistem yang rosak, tetapi mengembalikan sistem ekonomi Islam secara kaffah melalui penegakan Khilafah yang menghapuskan riba dari akarnya.

Hanya dengan pemerintahan yang menerapkan syariah secara menyeluruh, wang tidak lagi menjadi komoditi untuk dieksploitasi, umat tidak hidup dalam belenggu hutang, dan sistem kewangan kembali kepada konsep halal yang benar-benar bersumberkan wahyu, bukan sekadar kosmetik kapitalisme.